Teknik Rehber
Yüksek direkler, telekom kuleleri, enerji nakil hatları, stadyum projektör direkleri ve güvenlik kamera kuleleri; erişimi zor, risk seviyesi yüksek yapılardır. Bu yapılarda yapılacak aydınlatma, kamera, anten veya sensör montajı; hem yüksek dayanım gerektiren teknik uygulamalar hem de üst düzey iş güvenliği prosedürleri gerektirir.
Bu rehber, yüksek direk ve kulelerde profesyonel montaj işlemine dair tüm süreci —planlamadan kablolamaya, güvenlik ekipmanından montaj sonrası testlere kadar— detaylı şekilde açıklamaktadır.
1. Kule ve Direklerde Çalışmanın Zorlukları
Yüksek yapılarda montaj çalışmaları aşağıdaki riskleri içerir:
-
Rüzgâr yükü
-
Kule salınımı
-
Elektrik çarpma riski
-
Düşme riski
-
Ağır ekipmanın yukarı taşınması
-
Dar çalışma alanı
-
UV, yağmur, buzlanma gibi çevresel etkiler
Bu nedenle standart yüksekte çalışma prosedürleri değil, ileri seviye Rope Access / Tower Climbing prosedürleri uygulanır.
2. Gerekli Ekipmanlar – Standart ve Zorunlu Donanımlar
Kule tırmanışı ve direk montajı için aşağıdaki ekipmanlar uluslararası standartlarla zorunludur:
✔ Tam vücut güvenlik kemeri (EN 361)
Çift bağlantı noktalı harness.
✔ Şok emicili lanyard (EN 355)
Kule üstünde tırmanırken sürekli bağlı kalmayı sağlar.
✔ Asılı çalışma pozisyonlama kemeri (EN 358)
Her iki elin serbest kalması için.
✔ Çift halatlı Rope Access sistemi
Ana hat + yedek hat.
✔ Düşüş durdurucu (EN 353-2)
Yedek hatta otomatik kilitli sistem.
✔ Kule / direk ankrajları (EN 795)
Sabit veya geçici ankraj sistemleri.
✔ Kask (EN 12492)
4 nokta çene kayışlı.
✔ Kablo ve ekipman taşıma torbaları
Düşme riskini önlemek için.
✔ Emniyetli alet bağlama ekipmanı
Tork anahtarı, pense, anahtar vb. düşmemeli.
✔ Kurtarma kiti (EN 1496)
Her kule çalışmasında zorunludur.
3. Montaj Öncesi Hazırlık – Teknik ve Güvenlik Planlaması
Montaj çalışması başlamadan önce kapsamlı bir hazırlık yapılır:
3.1. Risk Analizi ve Rüzgâr Limitleri
-
Rüzgâr hızı: 25–35 km/h üzeri çalışılmaz.
-
Kule tipi: kafes kule, boru direk, telekom kulesi.
-
Yükseklik: titreşim/salınım miktarı hesaplanır.
-
Elektrik akımı ve topraklama kontrol edilir.
3.2. Malzeme Hazırlığı
Aşağıdaki ekipmanlar montajdan önce kontrol edilir:
-
Projektör veya LED armatür
-
IP67 veya IP68 kamera
-
Korozyona dayanıklı montaj aparatı
-
Kablo papuçları ve kelepçeler
-
Su geçirmez elektrik ek kutuları
-
UV dayanımlı dış ortam kabloları
3.3. Çatı veya Zemin Çalışma Alanının Güvenliği
-
Şerit çekme
-
Malzeme düşme alanı boşaltma
-
Gözlemci görevlendirme
4. Kule/Direk Tırmanışı – Rope Access ile Güvenli Çıkış
Montaj ekibi tırmanışa şu sıralama ile başlar:
4.1. Çift Bağlantı Kuralı
Tek bir ankrajdan hiçbir zaman ayrılmadan, daima iki ayrı bağlantı kullanılır:
-
Lanyard 1 → Mevcut ankrajda
-
Lanyard 2 → Bir sonraki ankrajda
Bu, kule üzerindeki temel emniyet kuralıdır.
4.2. Yük ve Malzeme Transferi
Ağır aydınlatma veya kamera ekipmanları el ile taşınmaz. Bunun yerine:
-
Halatlı çekme sistemi
-
Makara düzenekleri
-
Kaldırma halatı
-
Manuel vinç
kullanılır.
5. Aydınlatma / Kamera Montajı – Adım Adım Teknik Uygulama
Montaj noktasına ulaşıldığında işlem başlar.
5.1. Montaj Noktasının Temizliği ve Kontrolü
-
Korozyon
-
Çatlak
-
Gevşek cıvatalar
-
Paslanmış yüzeyler
kontrol edilir. Gerekirse yüzey güçlendirilir.
5.2. Braket ve Montaj Aparatının Sabitlenmesi
Aydınlatma veya kamera montajı için kullanılan braket:
-
Paslanmaz çelik olmalı
-
Çift somunlu bağlantıya sahip olmalı
-
UV ve rüzgâr yükü testlerinden geçmeli
Cıvatalar tork anahtarı ile sıkılmalıdır.
5.3. Aydınlatma Armatürü / Kamera Cihazının Montajı
Cihazlar genellikle şu türde olabilir:
-
LED projektör
-
PTZ kamera
-
IP dome kamera
-
Sensörlü güvenlik ışığı
Montaj sırasında cihazın:
-
Düşme güvenliği
-
Açı ayarı
-
Su yalıtımı
kontrol edilir.
6. Kablolama ve Enerji Bağlantısı – Teknik Standartlar
Bu aşama en kritik kısımdır.
6.1. Kablo Türü Seçimi
Dış mekânda şu özellikler zorunludur:
✔ UV dayanımlı dış kablo
✔ Su geçirmez izolasyon
✔ Sıcaklık değişimine dayanım
✔ Kamera için CAT6 Outdoor
✔ Aydınlatma için NYY veya HFFR kablo
6.2. Kablonun Kuleye Bağlanması
Kablolar:
-
Kule profiline zarar vermeden
-
40–50 cm aralıklarla UV dayanımlı kelepçe ile
-
Düşme önleyici fazlalık oluşturmadan
sabitlenir.
6.3. Bağlantı Kutusu Montajı
IP67 kutular kullanılır. İçine:
-
Sigorta
-
Kablo ekleri
-
RJ45 konnektörü (kamera için)
-
Su girişine karşı jel koruma
yerleştirilir.
7. Test ve Kalibrasyon Süreci
Montaj tamamlandıktan sonra:
7.1. Elektrik Testleri
-
Voltaj ölçümü
-
Topraklama kontrolü
-
Kaçak akım testi
7.2. Kamera Kalibrasyonu
-
Açı ayarı
-
Fokus ve görüntü keskinliği
-
Gece görüş / IR kontrolü
-
Ağ bağlantı testi
-
Veri iletim hızı kontrolü
7.3. Aydınlatma Testleri
-
Lümen seviyesi
-
Işık açısı
-
Titreşim dayanımı
-
Timer / sensör kontrolü
8. Çalışma Sonrası Güvenlik ve Dokümantasyon
Profesyonel ekipler montaj sonrası şu işlemleri tamamlar:
-
Fotoğraflı rapor
-
Aydınlatma veya kamera seri numarası kaydı
-
Kullanılan ekipman listesi
-
Çatı ve kule ankraj kontrol raporu
-
Periyodik bakım önerileri
Bu kayıtlar bakım süreçlerinde büyük kolaylık sağlar.
9. Periyodik Bakım – Neden Çok Önemlidir?
Yüksek direk ve kulelerde cihazlar çevresel etkiler nedeniyle hızla yıpranabilir.
Yıllık bakımda kontrol edilmesi gerekenler:
-
Braket gevşemeleri
-
Korozyon
-
Su izolasyonu bozulmaları
-
Kamera lens kirliliği
-
Kablo deformasyonu
-
Yıldırımdan etkilenmiş ekipmanlar
Bakım yapılmazsa cihaz düşmesi gibi hayati kazalar yaşanabilir.
Kule ve Direk Montajı Uzmanlık ve Üst Düzey Güvenlik Gerektirir
Aydınlatma ve kamera gibi ekipmanların yüksek direklere montajı; sıradan bir elektrik işi değil, endüstriyel tırmanış (Tower Climbing + Rope Access) gerektiren uzmanlık alanıdır.
Doğru bir montaj:
-
Güvenliği artırır
-
Ekipmanın ömrünü uzatır
-
Sorunsuz görüntü ve ışık sağlar
-
Tesise uzun vadeli maliyet avantajı kazandırır
Yanlış montaj ise yüksekten düşme, yangın, kamera arızası ve elektrik riski gibi ciddi sonuçlara yol açabilir.
